राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीचा बहुप्रतिक्षित कार्यक्रम अखेर मार्गी लागताना दिसत आहे. सर्व ६८७ स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका एकाच वेळी घेणे शक्य नसल्यामुळे, राज्य निवडणूक आयोगाने त्या तीन टप्प्यांत घेण्याचे नियोजन केले आहे. त्यामागे मुख्य कारण म्हणजे ईव्हीएम (इलेक्ट्रॉनिक व्होटिंग मशिन) च्या मर्यादित उपलब्धता होय.
ईव्हीएम अभावामुळे अडचण
राज्यातील बऱ्याचशा नगरपरिषदा, पंचायत समित्या, जिल्हा परिषदा आणि महापालिकांच्या निवडणुका प्रलंबित आहेत. यासाठी आवश्यक असलेल्या ईव्हीएम मशिन्सची संख्या अपुरी असल्याने सर्व संस्थांच्या निवडणुका एकत्र घेणे अशक्य झाले आहे. यामुळे आयोगाने निवडणुका टप्प्याटप्प्याने घेण्याचा प्रस्ताव तयार केला असून, त्यावर अधिकाऱ्यांमध्ये सध्या चर्चेला वेग आला आहे.
संभाव्य निवडणूक वेळापत्रक कसे असेल?
- ऑक्टोबर २०२५: पंचायत समित्या, नगरपरिषदा आणि नगरपंचायती
- नोव्हेंबर २०२५: जिल्हा परिषदा
- डिसेंबर २०२५ (किंवा जानेवारी २०२६): महापालिका
महत्त्वाच्या संस्था व संख्या
राज्यातील ६८७ स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये खालीलप्रमाणे विभागणी आहे:
- महापालिका: २९
- जिल्हा परिषदा: ३२
- पंचायत समित्या: ३३६
- नगरपरिषदा: २४८
- नगरपंचायती: ४२
राज्य निवडणूक आयोगाची बैठक
या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राज्य निवडणूक आयोगाने ११ जुलै रोजी सर्व संस्थांच्या अधिकाऱ्यांसोबत व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग बैठक बोलावली आहे. या बैठकीत मतदार यादी, मतदान केंद्रांची संख्या, ईव्हीएम स्टॉक, मनुष्यबळ आणि निवडणूक प्रक्रियेत येणाऱ्या अडचणींवर चर्चा केली जाणार आहे.
प्रभाग रचनेचे काम सुरू
सर्व स्थानिक संस्थांना प्रभागरचनेचा प्रारूप आराखडा तयार करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार निवडणुका घेणे अनिवार्य आहे, त्यामुळे नगरविकास विभागही युद्धपातळीवर तयारी करत आहे.
राजकीय हालचालींना वेग
या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नुकतीच भाजप मंत्र्यांची बैठक घेतली. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांबाबत चर्चा झाली असून, राजकीय पक्षांनीही कंबर कसली आहे. महापालिका निवडणुकांमध्ये पुणे, मुंबई, नाशिक यांसारख्या शहरांत मोठ्या राजकीय घडामोडी घडण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
ईव्हीएमच्या कमतरतेमुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका तीन टप्प्यांत होणार आहेत. त्यामुळे उमेदवार आणि पक्षांनी योग्य नियोजन करून वेळेवर प्रचार आणि तयारी करण्याची गरज आहे. डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या महापालिका निवडणुकांमुळे राज्यातील राजकीय समीकरणंही बदलू शकतात.
चला, आपल्या भागातील लोकशाही मजबूत करूया – महत्त्वाच्या निवडणुकांसाठी सज्ज व्हा!
Comments are closed.