जागतिक रोजगार बाजारपेठेत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) वेगाने नोकऱ्यांचे स्वरूप बदलत आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की, पुढील काही वर्षांत विद्यार्थ्यांच्या आणि तरुण व्यावसायिकांच्या करिअरच्या संधी पूर्णपणे नवीन रूपात येतील. महाविद्यालयीन पदवीधरांसाठी अवकाश संशोधन हा सर्वाधिक पगार देणारा आणि वास्तववादी करिअर पर्याय बनू शकतो, असे ओपनएआयचे CEO सॅम ऑल्टमन यांनी म्हटले आहे.
विज्ञान, अभियांत्रिकी आणि ऑटोमेशन क्षेत्रातील एआयची प्रगती नवीन उद्योगांना चालना देईल. विशेषतः अवकाशाशी संबंधित क्षेत्रात हे बदल जास्त दिसून येतील. ऑल्टमन यांच्या मते, २०३५ पर्यंत तरुण व्यावसायिक सूर्यमालेच्या शोधापासून विविध मोहिमांवर काम करू शकतील. या मोहिमांमध्ये सरकारी अवकाश संस्थांपुरती मर्यादा राहणार नाही, तर खासगी कंपन्या आणि आंतरराष्ट्रीय भागीदारी विविध पार्श्वभूमीच्या कुशल व्यावसायिकांना संधी देतील.
अमेरिकेच्या कामगार सांख्यिकी विभागाच्या अहवालानुसार, अंतराळ अभियांत्रिकी क्षेत्रातील रोजगार वेगाने वाढत आहेत आणि या क्षेत्रातील सरासरी पगार दरवर्षी १ कोटी १३ लाखांपेक्षा जास्त आहे. भविष्यातील रोबोटिक्स तज्ज्ञ, एआय तंत्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ यांची मागणी आणखी वाढू शकते. ऑल्टमन यांनी स्पष्ट केले की, एआयमुळे काही पारंपरिक नोकऱ्या धोक्यात येतील; परंतु याच तंत्रज्ञानामुळे नव्या करिअर संधी निर्माण होतील.
‘GPT-५’ सारख्या प्रगत एआय मॉडेल्सच्या मदतीने लहान गट किंवा एक व्यक्तीदेखील मोठ्या संस्थांसारखे काम करण्यास सक्षम होईल. त्यामुळे भविष्यातील अवकाश मोहिमांमध्ये कमी कर्मचाऱ्यांतून जास्त काम पूर्ण करण्याची संधी निर्माण होईल.
अंतराळ मोहिमांमध्ये एआयची भूमिका आधीच महत्त्वाची ठरली आहे. स्वयंचलित दिशादर्शन, देखभाल, डेटा विश्लेषण, आणि मोहिमांचे नियोजन यासारख्या क्षेत्रात एआयचा वापर केला जात आहे. ISRO आणि NASA मंगळावर मानवी मोहिमेची योजना आखत आहेत. अशा परिस्थितीत २०३५ मध्ये पदवीधर अशा काळासाठी तयार होतील जेव्हा चंद्र, मंगळ आणि इतर ग्रहांवर मोहिमा सामान्य असतील.
एआयमुळे कामाचे स्वरूप बदलणार आहे. बिल गेट्सच्या मते, भविष्यात आठवड्यातील कामाचे दिवस कमी होऊ शकतात. एनव्हीडियाचे CEO जेन्सेन हुआंग म्हणतात की, एआय मानवी क्षमता वाढवेल आणि अधिक उत्पादकता साधता येईल. मार्क क्यूबन यांनी भाकित केले आहे की, एआयच्या मदतीने घरून व्यवसाय चालवणारी एकटी व्यक्तीदेखील अब्जाधीश बनू शकते.
याव्यतिरिक्त, एआय आणि ऑटोमेशनमुळे कौशल्यांवर लक्ष केंद्रीत करण्याची गरज वाढणार आहे. भविष्यातील कामगारांना प्रोग्रामिंग, डेटा अॅनालिटिक्स, रोबोटिक्स आणि अंतराळ अभियांत्रिकी यासारख्या कौशल्यांमध्ये पारंगत असणे आवश्यक आहे. हे कौशल्य त्यांना उच्च पगाराच्या नोकऱ्यांमध्ये आणि आंतरराष्ट्रीय मोहिमांमध्ये संधी देईल.
अशा प्रकारे, पुढील दशकभरात अवकाश क्षेत्रातील नोकऱ्या केवळ उच्च पगाराच्या नव्हे तर अत्यंत आधुनिक, तंत्रज्ञानावर आधारित आणि भविष्यातील करिअरसाठी सुवर्णसंधी देणाऱ्या ठरतील. एआयच्या मदतीने हे क्षेत्र अधिक व्यापक, पारदर्शक आणि सहभागीक्षम होईल.
Comments are closed.