भारतातील ६० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या नागरिकांसाठी ‘ज्येष्ठ नागरिक ओळखपत्र’ म्हणजे केवळ ओळखीचा पुरावा नाही, तर त्यांच्या हक्कांचा आणि सन्मानाचा दस्तऐवज आहे. केंद्र व राज्य सरकारच्या उपक्रमांतर्गत दिले जाणारे हे कार्ड वृद्धापकाळात आर्थिक आणि सामाजिक सुरक्षिततेची हमी देते. २०२६ पासून या योजनेत काही महत्त्वाचे डिजिटल बदल करण्यात आले असून, लाभ प्रक्रिया अधिक सुलभ आणि पारदर्शक करण्यात आली आहे. पात्र लाभार्थ्यांना दरमहा ₹५,००० पर्यंत आर्थिक सहाय्य थेट बँक खात्यात जमा केले जाते.
पात्रता अटी
अर्जदाराचे वय किमान ६० वर्षे पूर्ण असावे. तो/ती भारतीय नागरिक असावा आणि संबंधित राज्यात वास्तव्यास असावा. काही राज्यांमध्ये वार्षिक उत्पन्न मर्यादा लागू असू शकते.
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज करताना आधार कार्ड, वयाचा पुरावा, रहिवासी दाखला, बँक खात्याची माहिती आणि पासपोर्ट आकाराचा फोटो आवश्यक आहे. अर्जातील माहिती आधारशी अचूक जुळणे बंधनकारक आहे.
२०२६ मधील नवे बदल
यावर्षीपासून ज्येष्ठ नागरिक कार्ड आधार क्रमांकाशी लिंक करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. त्यामुळे लाभार्थ्यांची ओळख पटवणे सुलभ झाले असून पेन्शनची रक्कम थेट बँक खात्यात DBT पद्धतीने जमा होते. तसेच हे कार्ड आता आयुष्यभरासाठी वैध (Life-long Validity) असल्यामुळे वारंवार नूतनीकरणाची गरज नाही.
सवलती व प्राधान्य सेवा
हे कार्ड असल्यास ज्येष्ठ नागरिकांना सार्वजनिक वाहतूक सवलत, सरकारी रुग्णालयांमध्ये प्राधान्य उपचार, बँक व्यवहारांमध्ये विशेष सुविधा आणि विविध सरकारी योजनांमध्ये सुलभ प्रवेश मिळतो.
अर्ज कसा करावा?
अर्जदारांनी जवळच्या महा-ई-सेवा केंद्रात किंवा अधिकृत सरकारी पोर्टलवर जाऊन ऑनलाइन अर्ज करावा. माहिती अचूक भरून आवश्यक कागदपत्रे अपलोड केल्यानंतर अर्ज सादर करावा. कोणतीही त्रुटी असल्यास संबंधित केंद्राची मदत घ्यावी.
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ही योजना केवळ आर्थिक मदत नसून सुरक्षित, सन्माननीय आणि आत्मनिर्भर जीवनाकडे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
Comments are closed.