पालघर जिल्ह्यात मंजूर असलेल्या ६४९७ शिक्षक पदांपैकी ५३३४ पदांवर शिक्षक कार्यरत असून तब्बल १९६३ पदे रिक्त आहेत. यामुळे जिल्ह्यात जवळपास १८ टक्के शिक्षकांची कमतरता निर्माण झाली आहे. रिक्त पदांमुळे शाळांमध्ये शिक्षणाच्या गुणवत्तेवर प्रत्यक्ष परिणाम होतो आणि विद्यार्थ्यांना आवश्यक मार्गदर्शन मिळत नाही.
पेसा क्षेत्रातील शिक्षकांची तात्पुरती भरती
गेल्या काही महिन्यांमध्ये १०६७ कंत्राटी शिक्षक तात्पुरत्या स्वरूपात नियुक्त करण्यात आले आहेत. पेसा क्षेत्रातील प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये शिक्षकांची नियुक्ती २०२४-२५ व २०२५-२६ शैक्षणिक सत्रासाठी टप्प्याटप्प्याने केली जाणार असल्याचे जाहीर केले आहे. मात्र, अनेक शिक्षक मानधनावर कार्यरत असल्याने वेळेवर मानधन न मिळाल्याने आर्थिक आणि मानसिक अडचणी निर्माण होत आहेत.
शिक्षकांचे दुर्गम भागातील आव्हान
दुर्गम भागातील शाळांमध्ये शिक्षक कमी असल्यामुळे काही शिक्षकांना दोन वर्ग घेऊन शिकवावे लागते. तरीही, पालघर जिल्ह्यात एकही शून्यशिक्षकी शाळा नाही, असे शिक्षण विभागाने सांगितले आहे. पर्यायी शिक्षक विद्यार्थ्यांना ज्ञानार्जनाची जबाबदारी पार पाडत आहेत, पण शिक्षणाच्या दर्जावर याचा परिणाम होत आहे.
पेसा भरती प्रक्रिया आणि आंदोलन
पेसा क्षेत्रातील शिक्षक भरती प्रक्रियेत स्थानिक उमेदवारांना प्राधान्य देण्याची मागणी जोर धरत आहे. २०२२ मध्ये झालेल्या अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी पास झालेल्या उमेदवारांनाच संधी देणे, जिल्हा बाहेरील किंवा सेवानिवृत्त शिक्षकांना संधी न देणे ही मागणी शिक्षकांनी अनेकदा आंदोलनातून मांडली आहे. न्यायालयीन प्रक्रियेमुळे रिक्त पदांवर नियुक्ती रखडली होती, ज्यामुळे कंत्राटी भरतीची वेळ आली.
मानधनाची समस्या आणि आर्थिक अडचणी
कंत्राटी शिक्षकांना मार्च २०२४ पासून मानधन मिळालेले नाही. यामुळे अनेक शिक्षकांसमोर कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवण्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. शिक्षकांनी अनेकवेळा निवेदन दिले आहे, तसेच उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी शिक्षक अधिवेशनात ‘मी शिक्षकांचे पालकत्व घेतो’ असे आश्वासन दिले होते. मात्र, अनेक समस्या अजूनही प्रलंबित आहेत.
शिक्षक दिनाची पार्श्वभूमी
५ सप्टेंबर हा दिवस भावी पिढी घडवणाऱ्या शिक्षकांचा गौरव करण्याचा दिवस आहे. मात्र, पालघर जिल्ह्यात शिक्षकांची स्थिती धक्कादायक आहे. रिक्त पदांमुळे शाळांमध्ये शिक्षणाचा दर्जा घटतो आणि विद्यार्थ्यांचा शैक्षणिक विकास प्रभावित होतो.
शैक्षणिक सत्रासाठी नवीन नियुक्त्या
नवीन शैक्षणिक सत्रासाठी नववी ते दहावीच्या वर्गाकरिता १७१ शिक्षक नियुक्त करण्याचा प्रस्ताव राज्य शासनाकडे पाठवण्यात आला आहे. प्राथमिक शाळांमध्ये पहिली ते पाचवीच्या वर्गाकरिता शिक्षकांची नियुक्ती सुनिश्चित करण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. विज्ञान व गणित या विषयांचे विषयोन्नती शिक्षक रिक्त पदांवर लवकर नियुक्त केले जातील.
शिक्षण हक्क कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी
तीन वर्षांपूर्वी पालघर जिल्हा सर्वाधिक रिक्त शिक्षक पदांसह ओळखला जात होता, आजही परिस्थिती फारशी सुधारलेली नाही. शिक्षक भरतीचा मुद्दा पालक आणि विद्यार्थ्यांसाठी न सुटलेले कोडे आहे. शिक्षक निवृत्त होणे किंवा बदल्या होणे यानंतर रिक्त पदांची तातडीने भरती होणे आवश्यक आहे. या नियमांची कडक अंमलबजावणी झाली, तरच शिक्षण हक्क कायदा प्रत्यक्षात यशस्वी होईल.
Comments are closed.