महाराष्ट्राच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेला शेतकरी आजही निसर्गाच्या लहरीपणामुळे आणि वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे आर्थिक तणावात आहे. या अडचणी कमी करून शेतकऱ्यांना सन्मानाने शेती करता यावी, यासाठी राज्य सरकारने ‘नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना’ सुरू केली आहे.
या योजनेमुळे विशेषतः अल्पभूधारक आणि ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना मोठा आधार मिळत आहे.
आजच्या काळात शेती म्हणजे केवळ मेहनत नसून भांडवली गुंतवणूक झाली आहे. बियाणे, खत, औषधे यांचा खर्च वाढल्याने अनेक शेतकरी पूर्वी सावकारांकडे वळत होते. मात्र नमो शेतकरी योजनेतून मिळणाऱ्या वेळेवरच्या आर्थिक मदतीमुळे शेतकऱ्यांच्या हातात थेट रोख रक्कम उपलब्ध होत असून, कर्जाच्या जोखडातून मुक्त होण्यास मदत होत आहे.
या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) प्रणाली. कोणताही मध्यस्थ नसल्याने शासनाकडून मिळणारी रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा होते. पारदर्शकता वाढली असून, प्रत्येक पात्र लाभार्थ्यापर्यंत मदत पोहोचत आहे. डिजिटल प्रक्रियेमुळे वेळ, कागदपत्रे आणि फेऱ्यांचा त्रास मोठ्या प्रमाणात कमी झाला आहे.
अलिकडेच उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते योजनेचा सातवा हप्ता यशस्वीरीत्या वितरित करण्यात आला. या निधीमुळे शेतकऱ्यांना पीक नियोजन, खत-कीटकनाशक खरेदी आणि हंगामाची तयारी करण्यास दिलासा मिळाला आहे. सातत्याने मिळणाऱ्या हप्त्यांमुळे शेतकऱ्यांचा शासनावरील विश्वास अधिक दृढ होत आहे.
शेतकऱ्यांच्या हातात पैसा आला की त्याचा परिणाम संपूर्ण ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर दिसून येतो. स्थानिक बाजारपेठेत व्यवहार वाढतात, लहान व्यापाऱ्यांना चालना मिळते आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण होतात. त्यामुळे ही योजना केवळ शेतकऱ्यांपुरती मर्यादित न राहता संपूर्ण गावाच्या आर्थिक विकासाला गती देणारी ठरत आहे.
सरकारकडून भविष्यातही हप्ते वेळेवर देण्याचे आश्वासन देण्यात आले असून, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने योजना अधिक प्रभावी केली जात आहे. मोबाईलवर येणाऱ्या एसएमएसमुळे निधी जमा झाल्याची माहिती तात्काळ मिळते. शेतकऱ्यांच्या अभिप्रायानुसार योजनेत आवश्यक सुधारणा केल्या जात असून, एकही पात्र शेतकरी वंचित राहू नये यासाठी शासन प्रयत्नशील आहे.
एकूणच, नमो शेतकरी योजना ही शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य, आत्मसन्मान आणि भविष्यासाठी निश्चितता देणारी ठोस योजना ठरत असून, महाराष्ट्राच्या कृषी प्रगतीला नवी दिशा देत आहे.

Comments are closed.