महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ (MUHS), नाशिक यांनी राज्यातील विद्यार्थ्यांना मराठीतून वैद्यकीय शिक्षण मिळावे यासाठी मोठा निर्णय घेतला आहे. येत्या शैक्षणिक वर्षापासून ‘एमबीबीएस’च्या पहिल्या वर्षाची पुस्तके मराठीत उपलब्ध करून देण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. या पुस्तकांमधील वैद्यकीय संज्ञा इंग्रजीतच असतील, पण लिपी देवनागरी असेल, जेणेकरून विद्यार्थ्यांना वाचन आणि समजण्यात सोय होईल.
प्र-कुलगुरू डॉ. मिलिंद निकुंभ यांनी सांगितले की, पुढील दोन ते तीन महिन्यांत ‘अॅनाटॉमी’ आणि ‘फिजिऑलॉजी’ या दोन विषयांची पुस्तके मराठीतून तयार करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. राज्यातील सर्व वैद्यकीय महाविद्यालयांना दोन-दोन प्रकरणे तयार करून पाठवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. सर्व महाविद्यालयांचा सहभाग राहिला तर वर्षभरात पहिल्या वर्षाच्या संपूर्ण पाठ्यपुस्तकांची तयारी होऊ शकते.
मराठीतून वैद्यकीय शिक्षण उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय हा केवळ महाराष्ट्रापुरता मर्यादित नाही. याआधी मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि बिहार या राज्यांनीही हा निर्णय घेतला आहे. मात्र, मध्य प्रदेशात हिंदीतून परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या अत्यल्प असल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे खर्च केलेल्या कोट्यवधी रुपयांचा योग्य उपयोग झाला का, असा प्रश्नही उपस्थित झाला आहे.
MUHS च्या नियोजनानुसार, विद्यार्थ्यांना मराठीतून शिक्षण घेण्याचा एक पर्याय उपलब्ध करून दिला जाईल. मात्र, सर्व वैद्यकीय संज्ञा इंग्रजीतच ठेवण्यात येणार आहेत. ‘टायफॉइड’ सारख्या रोगांच्या नावांचे मराठीकरण टाळले जाईल, कारण मराठीकरणामुळे अध्यापनात गोंधळ निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे इंग्रजी संज्ञा देवनागरी लिपीत मांडण्यावर भर दिला जाईल.
या उपक्रमासंदर्भात काही शंका-कुशंका उपस्थित होत आहेत. वैद्यकीय शिक्षण मराठीत घेतलेल्या विद्यार्थ्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय साहित्यातील ज्ञान मिळविण्यात अडचणी येतील का, हा एक मोठा प्रश्न आहे. कारण जगभरातील बहुतांश वैद्यकीय संशोधन, लेख आणि ग्रंथ इंग्रजी भाषेत उपलब्ध आहेत.
मध्य प्रदेशातील अनुभव पाहता, भाषांतरित पुस्तकांचा वापर विद्यार्थी किती प्रमाणात करतील, हे अद्याप स्पष्ट नाही. तरीसुद्धा, MUHS या उपक्रमासाठी सज्ज असून तज्ज्ञ प्राध्यापक आणि वैद्यकीय महाविद्यालयांच्या सहकार्याने हे काम ठरलेल्या वेळेत पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
डॉ. निकुंभ यांनी स्पष्ट केले की, “विद्यार्थ्यांना मातृभाषेतून शिक्षण घेण्याची संधी देणे हे आमचे उद्दिष्ट आहे. मात्र, त्या सोबतच इंग्रजी संज्ञांचे महत्त्व अबाधित ठेवले जाईल. सर्व महाविद्यालये आणि शिक्षकांचा सक्रिय सहभाग असेल, तर हा प्रयोग यशस्वी होऊ शकतो.” एकूणच, मराठीतून वैद्यकीय शिक्षणाची संकल्पना ही विद्यार्थ्यांसाठी नवी संधी निर्माण करणारी असली, तरी तिच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी पुढील काही महिने निर्णायक ठरणार आहेत.
Comments are closed.