राज्यातील महिलांसाठी सुरु असलेल्या ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेचा आर्थिक भार आता इतर योजनांवर परिणाम करू लागला आहे. दरवर्षी दिवाळीच्या काळात गरीब व गरजू कुटुंबांना दिला जाणारा ‘आनंदाचा शिधा’ यंदा वितरित केला जाणार नाही, अशी स्पष्ट घोषणा अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री छगन भुजबळ यांनी केली आहे. त्यामुळे अनेकांना दिवाळीत मिळणारी ही छोटीशी मदत यंदा हुकणार आहे.
भुजबळ यांनी सांगितले की, या योजनेसाठी राज्य सरकारला दरवर्षी तब्बल ४५० ते ५०० कोटी रुपयांचा खर्च येतो. गेल्या काही वर्षांपासून दिवाळीत रेशन दुकानांतून फक्त १०० रुपयांत अन्नधान्याचे किट दिले जात होते. मात्र यंदा राज्याची आर्थिक स्थिती डळमळीत असल्याने हा खर्च उचलणे शक्य नाही, अशी माहिती वित्त विभागाकडून देण्यात आली आहे.
त्यांनी सांगितले की, “गणेशोत्सवाच्या काळातही आम्ही ‘आनंदाचा शिधा’ वितरित केला नव्हता. त्यावेळीच आर्थिक मर्यादा दिसू लागल्या होत्या. आता दिवाळीला देखील परिस्थिती पूर्ववत झालेली नाही.” त्यामुळे गरीब वर्गाला दिलासा देणारी ही योजना यंदा रद्द करण्याशिवाय पर्याय नाही, असे भुजबळ यांनी ठामपणे सांगितले.
राज्याच्या तिजोरीवर ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेचा प्रचंड ताण पडत असल्याचे त्यांनी मान्य केले. या योजनेसाठी दरवर्षी ३५ ते ४० हजार कोटी रुपयांचा खर्च होत असल्याने इतर अनेक योजनांचे निधी वितरण अडचणीत येत आहे. भुजबळ म्हणाले, “सरकार एकीकडे महिलांना आर्थिक मदत देत आहे, परंतु त्याचवेळी इतर कल्याणकारी योजना मर्यादित कराव्या लागत आहेत.”
याशिवाय राज्यातील अतिवृष्टीमुळे शेतकऱ्यांच्या पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. त्या नुकसानीसाठी मदत देण्यासाठी मोठा निधी खर्च होणार आहे. भुजबळ म्हणाले, “शेती हानी, पुनर्वसन आणि महिलांसाठीच्या योजना — या सगळ्यांमुळे तिजोरीवर ताण निर्माण झाला आहे. त्यामुळे काही गोष्टी यावर्षी आपल्याला टाळाव्या लागतील.”
सरकारला सध्या आर्थिक समतोल राखणे ही मोठी कसरत ठरत आहे. एकीकडे सामाजिक योजना, तर दुसरीकडे नैसर्गिक आपत्तींचे संकट — अशा दुहेरी आव्हानांतून शासन वाटचाल करत आहे. “काही लोकप्रिय योजना काही काळ स्थगित ठेवाव्या लागतील, हे जनतेला समजून घ्यावे लागेल,” असे भुजबळ यांनी आवर्जून सांगितले.
म्हणूनच ‘लाडकी बहीण’ योजनेमुळे महिलांना मदत मिळत असली, तरी तिचा अप्रत्यक्ष फटका इतर योजनांवर बसू लागला आहे. ‘आनंदाचा शिधा’ न मिळाल्याने अनेक कुटुंबांना यंदाच्या दिवाळीत आर्थिक तुटवडा भासू शकतो.
शेवटी भुजबळ म्हणाले, “आर्थिक जबाबदाऱ्या पार पाडताना काही त्याग करावे लागतात. सरकार कोणाच्याही हिताकडे दुर्लक्ष करत नाही, पण वास्तव स्वीकारावंच लागतं.” त्यामुळे यंदाची दिवाळी थोडी संयमाची ठरेल, हे निश्चित आहे.
Comments are closed.