भारतीय पर्यटन क्षेत्र येत्या काही वर्षांत प्रचंड वाढणार आहे. कॅपिटल माइन्डच्या अहवालानुसार, २०२८ पर्यंत तब्बल ५० लाख नवीन नोकऱ्या निर्माण होणार आहेत. ही वाढ केवळ नोकऱ्यांपुरती मर्यादित नसून भारतीय अर्थव्यवस्थेलाही बळ देणारी ठरणार आहे.
५.१ लाख कोटी रुपयांचा अंदाजित आर्थिक लाभ
अहवालानुसार, २०२८ पर्यंत भारतीय पर्यटन बाजारपेठेत ५.१ लाख कोटी रुपयांची वाढ होईल. ही वाढ पर्यटकांच्या संख्येमुळेच नव्हे तर पर्यटनाच्या विविध प्रकारांमुळे होणार आहे. धार्मिक पर्यटन, आयुर्वेद, योग, वेलनेस, साहसी पर्यटन यांसारख्या शाखांमुळे पर्यटनाला नवा चेहरा मिळत आहे.
धार्मिक, योग आणि वेलनेस पर्यटनाला चालना
केंद्र सरकार आणि विविध राज्य सरकारांनी धार्मिक पर्यटन, आयुर्वेद, योग आणि वेलनेस पर्यटनाला विशेष प्रोत्साहन दिले आहे. यामुळे ग्रामीण भागात होम स्टे, रिसॉर्ट्स, स्थानिक गाईड्स आणि पारंपरिक सेवांच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणावर रोजगार संधी निर्माण होत आहेत.
हॉटेल्स व रिसॉर्ट्समुळे वाढणार रोजगार
पर्यटनाला गती मिळाल्याने हॉटेल्स, रिसॉर्ट्स आणि गेस्ट हाऊसची संख्या झपाट्याने वाढणार आहे. त्यामुळे व्यवस्थापक, शेफ, स्वच्छता कर्मचारी, ग्राहक सेवा प्रतिनिधी यांसारख्या पदांसाठी मोठ्या प्रमाणावर भरती होईल. ग्रामीण तसेच लहान शहरांतील युवक-युवतींनाही रोजगाराची मोठी संधी उपलब्ध होईल.
वाहतूक आणि स्थानिक सेवांचा विस्तार
पर्यटकांची संख्या वाढल्यामुळे विमानतळ, रेल्वे, टॅक्सी सेवा आणि स्थानिक वाहतूक उद्योगातही मोठ्या प्रमाणावर नोकऱ्यांची निर्मिती होईल. केवळ वाहतूकच नव्हे तर पर्यटकांसाठी स्थानिक खाद्यपदार्थ, हस्तकला, सांस्कृतिक कार्यक्रम अशा सेवांची मागणी वाढणार आहे.
लहान शहरे व गावांमध्ये होम स्टे संस्कृती
मोठ्या शहरातील नागरिक आता शांत व निसर्गाशी जवळीक साधणाऱ्या ठिकाणी सुट्टी घालवण्यास प्राधान्य देत आहेत. त्यामुळे लहान शहरे आणि गावांमध्ये होम स्टे, रिसॉर्टस् आणि स्थानिक सेवांची मागणी वाढली आहे. यामुळे स्थानिक लोकांसाठी व्यवसाय आणि रोजगाराच्या नव्या दारांची उघडझाप सुरू झाली आहे.
पर्यटन क्षेत्रातील प्रमुख रोजगार क्षेत्रे
हॉटेल्स, ट्रॅव्हल एजंट, वाहतूक, रेस्टॉरंट्स या क्षेत्रांमध्ये सर्वाधिक रोजगार निर्मिती होणार आहे. पर्यटनाशी जोडलेल्या या क्षेत्रांत युवकांना व्यवस्थापनापासून ते कौशल्याधारित नोकऱ्यांपर्यंत अनेक संधी मिळतील. यामुळे ग्रामीण व शहरी भागातील बेरोजगारी कमी होण्यास मदत होईल.
गोवा, राजस्थान, केरळ व उत्तराखंड ठरणार आघाडीवर
पर्यटन क्षेत्रातील सर्वाधिक वाढ ही गोवा, राजस्थान, केरळ आणि उत्तराखंडसारख्या राज्यांमध्ये अपेक्षित आहे. धार्मिक स्थळे, नैसर्गिक सौंदर्य, समुद्रकिनारे आणि सांस्कृतिक वारसा यामुळे या राज्यांत देशांतर्गत व परदेशी पर्यटकांची गर्दी वाढेल. त्यामुळे येथील युवकांना रोजगाराच्या संधी अधिक प्रमाणात उपलब्ध होतील.
Comments are closed.