भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ही केवळ भारताची नव्हे, तर जगातील अग्रगण्य अंतराळ संस्था मानली जाते. इस्रोने २०२५ साठी विद्यार्थ्यांसाठी दोन महत्त्वाच्या योजना उघडल्या आहेत – इंटर्नशिप स्कीम व स्टुडंट प्रोजेक्ट ट्रेनी स्कीम. या योजनांचा उद्देश देशातील हुशार व उत्कंठित विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अंतराळ विज्ञान व तंत्रज्ञानाच्या प्रकल्पांमध्ये सहभागी करून घेणे आहे.
काय आहे ही योजना?
या योजनेंतर्गत इस्रो आपल्या विविध संशोधन केंद्रांमध्ये विद्यार्थ्यांना इंटर्नशिप किंवा प्रकल्प प्रशिक्षणासाठी संधी उपलब्ध करून देते. ही संधी बी.ई./बी.टेक, एम.ई./एम.टेक, एम.एससी, बी.एससी, डिप्लोमा व पीएच.डी. अभ्यासक्रम शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी खुली आहे.
अर्ज करण्यासाठी पात्रता काय?
- उमेदवार भारतीय नागरिक असावा.
- संबंधित अभ्यासक्रमात किमान ६०% गुण किंवा ६.३२/१० CGPA आवश्यक आहे.
- पदवीपूर्व, पदव्युत्तर, पीएच.डी. अभ्यासक्रम शिकणारे किंवा गेल्या ६ महिन्यांत पासआउट झालेले विद्यार्थी अर्ज करू शकतात.
प्रशिक्षण कालावधी किती असेल?
- इंजिनिअरिंग विद्यार्थी (BE/B.Tech): सहाव्या सेमिस्टरनंतर, किमान ४५ दिवस
- ME/M.Tech व MSc: पहिल्या सेमिस्टरनंतर, किमान १२० दिवस
- BSc/Diploma: अंतिम वर्षात, किमान ४५ दिवस
- PhD: कोर्सवर्क पूर्ण केल्यावर, जास्तीत जास्त ३० महिने
प्रशिक्षण कुठे दिलं जातं?
प्रशिक्षण URSC, VSSC, SAC, NRSC, LPSC, ISTRAC, IIRS, MCF, SDSC SHAR अशा प्रमुख इस्रो केंद्रांमध्ये दिलं जातं. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या प्रकल्प संधी, केंद्रांची गरज व विद्यार्थ्यांची गुणवत्ता यावर आधारित निवडण्यात येते.
स्टायपेंड व सुविधा काय?
- ही योजना बिनपगारी (Non-Remunerative) आहे.
- काही केंद्रांमध्ये वसतिगृह किंवा गेस्ट हाऊस सुविधा सवलतीच्या दरात दिल्या जातात.
- सर्व इंटर्न्सना कॅन्टीन सुविधा व प्रमाणपत्र मिळते.
- सर्व प्रकल्प ‘अवर्गीकृत’ क्षेत्रांमध्ये असतात, आणि कोणताही अभ्यास प्रकाशित करण्यापूर्वी केंद्राची परवानगी आवश्यक असते.
फक्त इंटर्नशिप नाही, आणखीही काही!
इस्रो विद्यार्थी संलग्नतेसाठी अनेक उपक्रम राबवते:
- YUVIKA – शालेय मुलांसाठी अवकाश शिक्षण शिबिर
- UNNATI – नॅनो उपग्रह प्रशिक्षण
- STEM पोर्टल्स, व्हर्च्युअल लॅब्स, अकॅडमिक सॅटेलाइट्स हे कार्यक्रम
महत्त्वाचे
- इंटर्नशिप व प्रोजेक्टसाठी अर्ज करण्याच्या तारखा केंद्रानुसार वेगळ्या असतात.
- उदाहरणार्थ, MCF केंद्र ऑगस्ट ते ऑक्टोबर दरम्यान अर्ज स्वीकारते.
- इच्छुक उमेदवारांनी संबंधित इस्रो केंद्राच्या वेबसाइटवर वेळापत्रक, पात्रता, आणि अर्ज प्रक्रियेची माहिती तपासावी.
निष्कर्ष
ISRO च्या या योजनांमुळे विद्यार्थ्यांना देशाच्या अत्याधुनिक अंतराळ विज्ञान व तंत्रज्ञान क्षेत्रात प्रत्यक्ष काम करण्याचा बहुमोल अनुभव मिळतो. अशा योजनांमुळे भारतातली युवा प्रतिभा विकसित होत असून, भविष्यातील वैज्ञानिक व अंतराळ क्षेत्रातील लीडर्स घडण्यास मदत होते. ही संधी केवळ एक इंटर्नशिप नसून, तुमच्या स्वप्नांना अंतराळाच्या दिशेने उड्डाण देणारा टप्पा ठरू शकतो!
चला, इस्रोसोबत तुमच्या करिअरचा अंतराळ प्रवास सुरू करा!
Comments are closed.