गोव्यातील ग्रामसेवक पद आता नव्याने भरल्या जाणार नाहीत, असे शासनाने ठरवले आहे. सध्या ग्रामसेवक म्हणून काम करणारे कर्मचाऱ्यांनी निवृत्त होईपर्यंत त्यांचे कार्य सुरू राहणार आहे, पण नवीन भरतीच्या जागा भविष्यात उघडणार नाहीत. या निर्णयामुळे ग्रामसेवकांच्या भविष्यातील कामकाजाचे स्वरूप बदलणार आहे.
राज्यातील प्रशासनिक योजना अशी आहे की, ग्रामसेवक आणि पंचायत सचिव या दोन्ही पदांना एकत्र आणून नवीन ग्राम सचिव पद तयार केले जाईल. या नव्या पदांत सध्या ग्रामसेवक आणि पंचायत सचिव म्हणून काम करणाऱ्यांना सामावून घेतले जाणार आहे. यामुळे कामकाज अधिक सुसंगत आणि केंद्रित स्वरूपात होईल.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, सध्या ग्रामसेवक जे काम करतात, ती कामे पुढे ग्राम सचिवांकडे सोपवली जातील. त्याचबरोबर पंचायत सचिवांच्या जबाबदाऱ्या देखील ग्राम सचिव पाहतील. यामुळे गावातील विकासकामे, सरकारी योजना आणि प्रशासनिक कामकाज एकाच हातात केंद्रीत केले जाईल.
सध्या काही ठिकाणी ग्रामसेवक पंचायत सचिव म्हणून काम पाहतात, परंतु पंचायत सचिव ग्रामसेवक म्हणून काम करत नाहीत. यामुळे दोन्ही पदे विलीन करण्याची गरज निर्माण झाली. नवीन ग्राम सचिवांची पदनिर्मिती येत्या वर्षी केली जाणार असून, प्रत्येक तालुक्यात किमान तीन ते चार अतिरिक्त ग्राम सचिव असतील, असे नियोजन करण्यात आले आहे.
पंचायत सचिवांची कार्यप्रणाली:
ग्रामसभा आणि पंचायत बैठका बोलावणे, कार्यवाहीची नोंद ठेवणे, ठराव अंमलात आणणे, सरकारी योजना व आदेशांची अंमलबजावणी करणे हे त्यांच्या मुख्य कार्यांमध्ये येते. तसेच ग्रामपंचायतीच्या उत्पन्न-खर्चाची नोंद, विविध कर व शुल्क वसुलीची देखरेख, नोंदवही व कागदपत्रांची सुरक्षितता आणि उच्च अधिकाऱ्यांना अहवाल सादर करणे ही कामे पंचायत सचिव पाहतात.
ग्रामसेवकांची कार्यप्रणाली:
ग्रामसेवक शेती, पाणीपुरवठा, ग्रामविकास, स्वच्छता, लघुउद्योग आणि स्वयंरोजगार अशा विविध योजना गावपातळीवर राबवण्यात मदत करतो. ग्रामसभेत उपस्थित राहून गावकऱ्यांचे प्रश्न नोंदवणे, त्यांची अंमलबजावणीसाठी पंचायतीकडे पाठवणे आणि तांत्रिक मार्गदर्शन करणे ही त्याची महत्त्वाची कामे आहेत. थोडक्यात, ग्रामसेवक हा गावविकासाचा प्रत्यक्ष दुवा असतो.
ग्राम सचिव पदाच्या स्थापनेमुळे प्रशासनिक कामकाज अधिक केंद्रित होईल, आणि ग्रामविकास योजना प्रभावीपणे राबवता येतील. दोन्ही पदांच्या विलीनामुळे गाव पातळीवर कामाचे स्वरूप सुव्यवस्थित व सुसंगत होईल.
या बदलामुळे ग्रामसेवक आणि पंचायत सचिव यांच्या कामकाजातील अडचणी दूर होण्याची शक्यता आहे. गावकऱ्यांपर्यंत सरकारी योजना प्रभावीपणे पोहोचतील, आणि ग्रामसंचालन अधिक पारदर्शक व कार्यक्षम होईल.
Comments are closed.