आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल, संगणक, टॅबलेट, आयपॅड यांसारख्या साधनांचा वापर प्रत्येकाच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग झाला आहे. मात्र, याच स्क्रीनच्या अतिवापरामुळे लहान मुले व किशोरवयीन मुलांमध्ये गंभीर मानसिक, सामाजिक आणि शारीरिक समस्या वाढू लागल्या आहेत. या समस्येवर मात करण्यासाठी ‘गाव तिथे मानसोपचार’ या उपक्रमांतर्गत ‘डिजिटल डिटॉक्स अभियान’ राबवले जात आहे.
किशोरवयीन मुलांमध्ये स्क्रीनचा अतिवापर
राज्यातील १४ ते १८ वयोगटातील तब्बल २० ते २५ टक्के मुले स्क्रीनसमोर जास्त वेळ घालवत असल्याचे सर्वेक्षणातून स्पष्ट झाले आहे. झोप न लागणे, तणाव, एकलकोंडेपणा, अभ्यासात अडथळे, मानसिक अस्वस्थता यांसारख्या अनेक समस्या यामुळे वाढल्या आहेत. त्यामुळेच मुलांना सजग करण्यासाठी हे अभियान सुरू करण्यात आले आहे.
मानसोपचारतज्ज्ञांचा पुढाकार
या अभियानात राज्यातील तब्बल १७५ मानसोपचारतज्ज्ञांचा सहभाग आहे. ते मुलांना, पालकांना आणि शिक्षकांना स्क्रीनच्या अतिवापराचे दुष्परिणाम समजावून सांगत आहेत. व्याख्याने, कार्यशाळा, संवाद सत्रे, तसेच प्रात्यक्षिकांद्वारे मुलांना योग्य मार्गदर्शन दिले जात आहे.
ऑनलाइन व ऑफलाइन माध्यमातून जागर
या उपक्रमाचा प्रभाव जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी ऑनलाइन व ऑफलाइन दोन्ही पद्धतींचा वापर करण्यात येत आहे. शाळा, महाविद्यालये, तसेच स्थानिक पातळीवर या विषयावर विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येत आहे.
‘रोल’ आणि ‘रिअल’ यातील फरक
मानसोपचारतज्ज्ञांनी या अभियानाच्या माध्यमातून मुलांना ‘रोल’ आणि ‘रिअल’ यामधला फरक समजावून देण्याचा प्रयत्न केला आहे. सोशल मीडियावर किंवा डिजिटल दुनियेत दिसणारे जीवन आणि प्रत्यक्ष वास्तव यात मोठा फरक आहे, हे मुलांना पटवून देणे हे या अभियानाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
शास्त्रीय आधारावर माहिती
या मोहिमेत दिली जाणारी माहिती पूर्णपणे शास्त्रीय आधारावर आहे. आरोग्यदायी डिजिटल सवयी कशा तयार कराव्यात, पालकांनी मुलांना कशा प्रकारे मार्गदर्शन करावे, शिक्षकांनी कोणती काळजी घ्यावी याबद्दलही स्पष्ट सूचना दिल्या जात आहेत.
विविध राज्यांमध्ये राबवली जाणारी मोहीम
फक्त महाराष्ट्रातच नव्हे तर गुजरात, गोवा आणि पश्चिम विभागातील इतर राज्यांमध्येही हे अभियान राबवले जात आहे. त्यामुळे हजारो मुलांपर्यंत या मोहिमेचा संदेश पोहोचत आहे.
उद्दिष्ट – आरोग्यदायी डिजिटल संस्कार
या अभियानाचा अंतिम हेतू म्हणजे मुलांनी डिजिटल साधनांचा विवेकपूर्ण वापर करावा. आवश्यक तितकाच वापर करून शिक्षण, क्रीडा, सामाजिक संबंध आणि मानसिक आरोग्य यांचा समतोल राखावा. हेच ‘डिजिटल डिटॉक्स अभियान’चे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
Comments are closed.