जिल्ह्यातील प्राथमिक व उच्च प्राथमिक शाळांमध्ये अध्यापक म्हणून काम करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या डिप्लोमा इन एलिमेंटरी एज्युकेशन (डीएलएड) अभ्यासक्रमासंबंधी धक्कादायक बातमी समोर आली आहे. गेल्या चार वर्षांत पाच महाविद्यालयांनी डीएलएड अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश प्रक्रिया थांबविली आहे. या अभ्यासक्रमासाठी विद्यार्थ्यांचा प्रतिसाद कमी असल्यामुळे महाविद्यालयांची संख्या २६ वरून २१ वर आल्याचे चित्र आहे.
डीएलएड अभ्यासक्रमातील घटती संख्या
शैक्षणिक वर्ष २०२२-२३ मध्ये जिल्ह्यात २६ महाविद्यालये डीएलएड अभ्यासक्रम चालवत होती, तर २०२३ मध्ये २४, २०२४ मध्ये २३ आणि यंदा २०२५ मध्ये २१ महाविद्यालये या अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश प्रक्रिया राबवत आहेत. पाच महाविद्यालयांनी स्थगिती दिल्यामुळे हा आकडा अधिक कमी झाला आहे.
प्रवेशातील आकडेवारी
यंदा जिल्ह्यातील डीएलएड अभ्यासक्रमासाठी १,२१० जागा उपलब्ध होत्या. त्यापैकी ८५९ विद्यार्थ्यांनी प्रवेश निश्चित केला आहे. अजूनही ३५१ जागा रिक्त आहेत. ही आकडेवारी गेल्या वर्षांच्या तुलनेत पाहता, प्रवेश प्रक्रियेला मिळालेला प्रतिसाद कमी असल्याचे दिसते.
गेल्या वर्षांची तुलना
२०२२ मध्ये जिल्ह्यात डीएलएडसाठी ८३९ प्रवेश निश्चित झाले होते, तर २०२३ मध्ये ७४०, २०२४ मध्ये ९७७ आणि २०२५ मध्ये ८५९ प्रवेश झाले. यंदा ११८ प्रवेश घटले आहेत. जागा वाढलेल्या असल्या तरी विद्यार्थ्यांचा प्रतिसाद कमी राहिल्यामुळे शिक्षणसंस्थांना चिंता वाटत आहे.
प्राथमिक व उच्च प्राथमिक शिक्षकांसाठी महत्त्व
डीएलएड अभ्यासक्रम पूर्ण करणे प्राथमिक व उच्च प्राथमिक शाळांमध्ये अध्यापनासाठी अनिवार्य आहे. त्यामुळे या अभ्यासक्रमाची भूमिका खूप महत्त्वाची आहे. परंतु गेल्या काही वर्षांत विद्यार्थ्यांच्या आवडीमुळे हा अभ्यासक्रम अल्प प्रतिसाद मिळवतो आहे, जे शैक्षणिक व्यवस्थेसाठी आव्हानात्मक ठरत आहे.
महाविद्यालयांमध्ये स्थगितीचे कारण
पाच महाविद्यालयांनी प्रवेश प्रक्रिया थांबवण्याचे कारण अल्प प्रतिसाद आणि व्यवस्थापनाच्या अडचणींचे आहे. यामुळे जिल्ह्यातील डीएलएडच्या उपलब्ध संधी आणि शिक्षकांची पूर्तता प्रभावित झाली आहे.
रिक्त जागांची चिंताजनक परिस्थिती
जिल्ह्यात ३५१ जागा रिक्त राहिल्यामुळे भविष्यात शिक्षकांची कमतरता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे प्रवेश प्रक्रियेत सुधारणा करणे आणि विद्यार्थ्यांना या अभ्यासक्रमाकडे आकर्षित करणे महत्त्वाचे ठरते.
भविष्यातील उपाययोजना
शिक्षण विभागाने आवश्यक ती धोरणे आखून, महाविद्यालयांना प्रोत्साहन देणे आणि डीएलएड अभ्यासक्रमाची माहिती विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवणे गरजेचे आहे. तसेच, विद्यार्थ्यांचा प्रतिसाद वाढवण्यासाठी प्रवेश प्रक्रियेत सुधारणा आणि जागा उपलब्ध करून देण्याची गरज आहे.
Comments are closed.