केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ (सीबीएसई) विद्यार्थ्यांच्या भविष्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण उपक्रम सुरू करत आहे. राष्ट्रीय शिक्षण धोरण २०२० च्या अनुषंगाने, बोर्डाने करिअर मार्गदर्शन डॅशबोर्ड आणि हब अँड स्पोक मॉडेल यांचा आरंभ केला आहे. या नव्या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना फक्त करिअर निवडीत मदत होणार नाही, तर मानसिक आरोग्य, तणाव व्यवस्थापन आणि वैयक्तिक समुपदेशनसुद्धा उपलब्ध होणार आहे.
करिअर मार्गदर्शन डॅशबोर्ड – एक डिजिटल साधन
सीबीएसईने तयार केलेला करिअर मार्गदर्शन डॅशबोर्ड हा डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे. इयत्ता ९वी ते १२वीपर्यंतच्या विद्यार्थ्यांसाठी ११०० हून अधिक करिअर पर्यायांची सविस्तर माहिती यावर उपलब्ध आहे. प्रत्येक करिअरसाठी शैक्षणिक पात्रता, आवश्यक कौशल्ये, उच्च शिक्षणाच्या संधी आणि भविष्यातील रोजगाराच्या शक्यता दिल्या आहेत. यासोबत विद्यार्थ्यांना मानसशास्त्रीय चाचण्या, वैयक्तिक समुपदेशन, विविध प्रवेश परीक्षा, शिष्यवृत्ती आणि महाविद्यालयांची माहितीही उपलब्ध होणार आहे.
हब अँड स्पोक मॉडेल – शाळांमध्ये मार्गदर्शनाची क्रांती
सीबीएसईने ‘हब अँड स्पोक’ प्रारूपही राबवले आहे. या प्रणालीत काही शाळा ‘हब’ म्हणून निवडल्या जातील. ह्या हब शाळांमध्ये प्रशिक्षित समुपदेशक आणि करिअर मार्गदर्शक कार्य करतील. हब शाळांशी जोडलेल्या इतर शाळा ‘स्पोक’ म्हणून काम करतील. हब शाळा त्या स्पोक शाळांना नियमित मार्गदर्शन देतील, जेणेकरून संपूर्ण परिसरातील विद्यार्थ्यांना करिअर सल्ला व मानसिक आधार मिळेल.
मानसिक आरोग्य आणि तणाव व्यवस्थापनावर भर
या उपक्रमांतर्गत समुपदेशक फक्त करिअर निवडीवरच लक्ष देणार नाहीत, तर विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्यावरही काम करतील. तणाव व्यवस्थापन, भावनिक समुपदेशन, आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण कल्याणासाठी मार्गदर्शन दिले जाईल. यामुळे शाळांमध्ये समुपदेशन संस्कृती रुजेल आणि विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढेल.
ऑगस्ट २०२५ पासून देशभर अंमलबजावणी
हा उपक्रम ऑगस्ट २०२५ पासून टप्प्याटप्प्याने देशभर लागू केला जाणार आहे. यात शाळांची नोंदणी, समुपदेशन सत्रांचे आयोजन, शिक्षकांचे प्रशिक्षण, तसेच विद्यार्थ्यांसाठी करिअर मेळावे यांचा समावेश असेल. ग्रामीण व दुर्गम भागांतील विद्यार्थ्यांनाही या सुविधांचा लाभ मिळेल, असे सीबीएसईकडून सांगण्यात आले आहे.
विद्यार्थ्यांना होणारा लाभ
या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना करिअर नियोजनाची ठोस दिशा मिळेल. मानसिक आरोग्याची काळजी घेणे शक्य होईल आणि करिअर निवडीत धोरणात्मक मार्गदर्शन मिळेल. तसेच, शाळांमध्ये समुपदेशन संस्कृती रुजेल, शिक्षक आणि समुपदेशक यांची क्षमता वाढेल, आणि सर्व स्तरांवरील विद्यार्थ्यांना समान मार्गदर्शन मिळेल.
सहभागाचे आवाहन
सीबीएसईने शाळांना विनंती केली आहे की त्यांनी करिअर डॅशबोर्डचा योग्य वापर करावा आणि हब अँड स्पोक मॉडेलची अंमलबजावणी करून विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन उपलब्ध करून द्यावे. या मोहिमेत शाळांचा सक्रिय सहभाग विद्यार्थ्यांच्या भविष्यासाठी अत्यंत महत्वाचा ठरेल.
डॅशबोर्डवर नोंदणी कशी करावी
विद्यार्थी आणि शाळा https://cbsecareerguidance.com या संकेतस्थळावर जाऊन डॅशबोर्डवर नोंदणी करून मार्गदर्शनाचा लाभ घेऊ शकतात. या डिजिटल साधनाचा वापर पूर्णपणे मोफत आहे, त्यामुळे प्रत्येक विद्यार्थी त्याचा फायदा घेऊ शकेल.
Comments are closed.